“Często dar jest niewielki, ale skutek z niego ogromny”
Seneka Młodszy
Kilka dni temu wypatrzyłem w bibliotece mojego Mistrza – Doktora Łukasza Kozyry – arcyciekawą pozycję książkową pt. “Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej” autorstwa Adama Palucha. Bardzo wciągającą lekturę wchłonąłem migiem. W świetny sposób przyczyniła mi się ona do usystematyzowania wiedzy w zakresie fitoterapii – czyli leczenia roślinami. Przy okazji zrobiłem trochę notatek oraz map. Poniżej (w dalszej części posta) przedstawiam mapę dotyczącą zastosowania roślin w wybranych chorobach układu oddechowego.
Po zapoznaniu się z treścią artykułu oraz mapy – będziesz wiedział czym się wspomagać na wypadek: anginy, grypy, przeziębienia, kaszlu i innych schorzeń. Zapraszam serdecznie do lektury i zachęcam do stosowania roślin, bo są stosunkowo niedrogie i naprawdę świetnie działają!
Wierzba (Salix)
- kwiat (“bazie”, “kotki”) z palmy wielkanocnej połykano przy bólach gardła, często profilaktycznie
- zewnętrznie wierzbę stosuje się w oparzeniach – okłady z gotowanej kory w wodzie
- kąpiele w korze i okłady z liści w reumatyzmie
- rodzynek #7: istnieje powszechne przekonanie, że w wierzbie, szczególnie starej z dziuplami, w tzw. wierzbach głowiastych, siedzi “diabeł” lub “zły duch”; w związku z tym często grom w nie trafia, a więc nie należy szukać pod wierzbami schronienia podczas burzy; na Mazowszu z bojaźni przed “diabłem”, stare samotne wierzby wieśniacy często pielęgnowali, a w każdym razie nie niszczyli ich; stąd też powiedzenie: “zakochał się, jak diabeł w suchej wierzbie”
Bez czarny (Sambucus nigra)
- napar z kwiatów (rzadziej z owoców) w schorzeniach górnych dróg oddechowych – głównie kaszlu
- przeziębienia, choroby gorączkowe – jako lek napotny
- zewnętrznie do płukania gardła w anginie, zapaleniu gardła i jamy ustnej
- rodzynek #8: z dojrzałych owoców robi się konfitury i zupę zwaną “fafułą”, “borówką” lub “gzicą”
Lipa (Tilia)
- najczęściej poszukiwane są dwa gatunki lipa szerokolistna i drobnolistna
- zwalczanie chorób układu oddechowego
- napar z kwiatów pije się jako środek wykrztuśny, przy bólach gardła, katarze, astmie
- herbata z kwiatu lipy stosowana jest także przy przeziębieniach i jako środek napotny
- wskazane jest picie naparów z lipy z miodem
- rodzynek #9: z lipy wyrabiane są ule, ponieważ “pszczoły lubią zapach tego drzewa”
Malina właściwa (Rubus idaeus)
- sok z owoców lub wywar z łodyg i liści ma duże zastosowanie przy kaszlu, bólach gardła i katarze
- stosuje się malinę w anginie, grypie, przeziębieniu i jako środek napotny
Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis)
- odwar z korzeni pije się w schorzeniach układu oddechowego, szczególnie przy kaszlu, zapaleniu gardła
Podbiał pospolity (Tussilago farfara)
- napar z liści, niekiedy kwiatów, pije się najczęściej w chorobach układu oddechowego, szczególnie w astmie i kaszlu
- świeże liście przykłada się przy zranieniach ciała
Sosna (Pinus silvestris)
- młode pędy mają przede wszystkim zastosowanie w chorobach układu oddechowego, przy kaszlu spożywa się syrop, a przy chorobach płuc pije się odwar
- przy schorzeniach skórnych robi się maść z żywicy i wosku pszczelego
Szałwia (Salvia officinalis)
- wywarem z suszonego ziela lub liści płucze się usta przy bólach zębów i dziąseł, a także w dolegliwościach ze strony górnych dróg oddechowych: angina, kaszel, ból gardła
- niekiedy do wywaru szałwii dodaje się sól kuchenną
- wewnętrznie przy nadmiernym poceniu się
Kliknij w mapę, bo wtedy zobaczysz ją dużo wyraźniej.
Legenda – cyfry przy danej roślinie leczniczej oznaczają:
1 – silne działanie lecznicze,
2 – dość silnie działanie lecznicze
3 – niewielkie działanie lecznicze.
Tymianek (Thymus vulgaris)
- słowo “tymianek” pochodzi od greckiego thymon, co oznacza “odważny” – podobno jest lekiem na nieśmiałość
- ma działanie bakterio- i grzybobójcze oraz wykrztuśne
Dziewanna (Verbascum)
- wewnętrznie napar z kwiatów w chorobach układu oddechowego, w tym także w gruźlicy płuc
Czosnek pospolity (Allium sativum)
- przy katarze i kaszlu pije się mleko, niekiedy z miodem, wraz z roztartymi ząbkami czosnku
- czosnek jest stosowany w chorobach przewodu pokarmowego np. nieżycie żołądka i jelit, wzdęciach i bólach brzucha, robaczycy
Rumianek (Matricaria chamomilla)
- często uważa się rumianek za lek uniwersalny – “na wszystkie choroby”
- kompresy, przemywania stosuje się z naparu lub odwaru przy różnych schorzeniach związanych z oczami
- napar ma zastosowanie w schorzeniach dróg oddechowych: płucze się gardło, gdy boli, przy kaszlu, a przy katarze robi się inhalacje
- napar pije się także przy podwyższonej temperaturze ciała i przemywa się nim schorzenia skóry, służy także do płukania ust przy bólach zębów i dziąseł
- kwiat rumianku jest podawany dzieciom jako środek wiatropędny
Na zakończenie będzie kilka słów Adama Palucha:
“Nie wszystko bowiem, co bierze się ze wsi, to zabobon, anachronizm. Znachorzy, szarlatani w sensie cwaniaków, bazujących na naiwności ludzkiej, wywodzą się przede wszystkim z miast i osiedli miejskich. Ci zaś, którzy stanowią (współcześnie) o lecznictwie ludowym, to nie tacy, których jedynym zajęciem jest udzielenie bliźnim pomocy, a których można nazwać lekarzami wiejskimi, lecz bezimienna rzesza ludzi posiadająca pewną wiedzę, sposoby z tego zakresu.”
Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz
Bibliografia
1. Adam Paluch “Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej” Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1988
2. Materiały własne
