“Wiedza o tym, jak się uczyć jest najważniejszą umiejętnością w życiu.” Tony Buzan

Z ogromną radością, pasją i pełen pozytywnej energii pragnę podzielić się dzisiaj z Tobą pierwszą na tym blogu mapą myśli. Mapy myśli są genialnym sposobem robienia notatek, który z powodzeniem stosuję od 1996 roku. O mapach możesz poczytać więcej np. w Wikipedii. Postanowiłem, że przy pomocy map będę edukował Pacjentów. Nie traćmy czasu - jak mawiała moja Pani od geografii: “Ano do mapy!”

Przedstawiona poniżej mapa dotyczy higieny snu. Mapę należy czytać zgodnie ze wskazówkami zegara.

Zaczynamy od sekcji: “Uwaga promocja! Sen nocny!” przechodząc kolejno przez: “Poprawa rytmu sen czuwanie”, “Leki i…” wreszcie kończąc na “Optymalizacja”.

Kliknij w mapę zobaczysz ją wtedy dużo wyraźniej!

Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz

Bibliografia
Avidan, Zee “Podręcznik medycyny snu”; MediPage; Warszawa 2007

Poniżej video z Tonym Buzanem - twórcą koncepcji map myśli.

Czy przedstawiona przeze mnie mapa jest dla Ciebie zrozumiała?
Czekam na Wasze opinie dotyczące mojego pomysłu.

“Achilles miał tylko piętę Achillesa. Ja mam całe ciało Achillesa.”
Woody Allen

Bóle pięt są jednymi z najczęstszych dolegliwości stóp z powodu których zgłaszają się do mnie Pacjenci. Bóle te, zwykle są następstwem przeciążeń na jakie są narażone stopy osób spędzających wiele czasu chodząc, biegając lub stojąc. Po zapoznaniu się z treścią artykułu będziesz wiedzieć więcej o przyczynach bólów stóp, ich leczeniu oraz dowiesz się jakie postępowanie z punktu widzenia lekarza rodzinnego proponuję moim Pacjentom celem rozwiązania problemu. Zachęcam do lektury!

Co może być przyczyną bolącej pięty?

1. Na to pytanie - nawet doświadczony lekarz, nie zawsze potrafi jednoznacznie odpowiedzieć. W medycynie zwykle jest więcej odpowiedzi niż 0 albo 1. Człowiek to znacznie więcej niż 0 albo 1.

Przyczyny miejscowe

2. Przyczynami miejscowego - najczęściej izolowanego bólu pięty mogą być:
- ostroga piętowa
- entezopatia rozcięgna podeszwowego
- zmiany pozapalne - zapalenie kostne i tkanek miękkich
- zmiany pourazowe
- złamania przeciążeniowe
- zmiany zwyrodnieniowe stawów stępu
- ubytek ciała tłuszczowego pięty
- neuropatie z usidlenia - nerw podeszwowy

Przyczyny przeniesione

3. Zdarza się także, że przyczyna bólu pięty nie tkwi w samej pięcie. Mówimy wtedy o przeniesionym bólu pięty, do którego mogą prowadzić:
- zaburzenia osi kończyny i sąsiednich stawów
- zaburzenia krążenia tętniczego i żylnego
- wady statyczne stóp
- patologie kręgosłupa i miednicy
- zespoły ciasnoty powięziowej
- nierównowaga mięśniowa - przykurcz Achillesa
- zapalenie kaletki maziowej lub ścięgna piętowego Achillesa

Przyczyny ogólnoustrojowe

4. Przyczynami bólu pięty mogą być choroby ogólnoustrojowe:
- cukrzyca
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- osteoporoza - złamania powolne
- nadwaga

Dokładne omówienie wymienionych stanów znacznie przekracza ramy tego posta. Skupię się teraz przedstawieniem możliwości leczenia bólu pięty.

Leczenie

5. Leczenie zachowawcze
- fizykoterapia: laser, ultradźwięki, jonoforezy, krioterapia
- farmakoterapia: ogólna (niesterydowe leki przeciwzapalne) miejscowa (blokady sterydowe)
- zaopatrzenie ortopedyczne - obuwie, wkładki

6. Leczenie operacyjne
- uwolnienie usidlonej gałązki nerwowej, uwolnienie napiętego pasma więzadłowego
- usunięcie ostrogi piętowej
- korekcja  statycznej deformacji stopy

7. Leczenie alternatywne
- chiropraktyka
- joga

Kto zajmuje się chorymi piętami?

8.Teoretycznie lekarz zajmujący się leczeniem chorób stóp to podiatra. Praktycznie zaś, chorymi stopami zajmują się ortopedzi, lekarze medycyny sportowej oraz lekarze rodzinni. Podczas pisania posta trafiłem na interesującą stronę dr. n. med. Roberta Świerczyńskiego. Polecam ją szczególnie Pacjentom z Warszawy i okolic - gdyż właśnie w tym mieście ów Pan Doktor praktykuje.

Co robić gdy boli pięta?

9. Udaj się do lekarza rodzinnego. Przed wizytą zapisz sobie na kartce informacje dotyczące Twojej choroby. Bądź dobrze przygotowany do odpowiedzi na pytania, które prawdopodobnie zada Ci lekarz - poniżej przykładowe pytania:
- Jaki jest Pana charakter pracy? Czym się Pan zajmuje?
- Na co Pan wcześniej chorował?
- Bolą Pana obie pięty, czy tylko jedna?
- Proszę opowiedzieć kiedy i w jakich okolicznościach zaczął Pan odczuwać ból pięty?
- Czy odczuwa Pan inne dolegliwości?
- W jakich sytuacjach dolegliwości ustępują? W jakich sytuacjach dolegliwości się nasilają?
- Jakie leki Pan przyjmuje?

10. Po zebraniu wywiadu - lekarz powinien zbadać Twoje stopy. Nawet jeśli boli Cię tylko jedna pięta - będzie chciał porównać prawą z lewą. Zapewne będzie je oglądał, obmacywał i sprawdzał ruchomość w stawach.

11. Po dobrze zebranym wywiadzie i dokładnym badaniu przedmiotowym lekarz rodzinny powinien zdecydować czy sam podejmuje się leczenia czy kieruje do innego specjalisty.

12. Jeśli udasz się do ortopedy, lekarza medycyny sportowej albo jeszcze kogoś innego - bądź zawsze dobrze przygotowany do wizyty. Miej spisane na kartce informacje, które chcesz przekazać.

13. W większości przypadków podstawą sukcesu terapeutycznego jest udana komunikacja lekarz - Pacjent. Zwykle masz niewielki wpływ na to - do jakiego lekarza trafisz, ale to Ty decydujesz o tym jakim jesteś Pacjentem.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci sprawę “bólu pięty”. Często początkowo jest to trudny problem zarówno dla Pacjenta jak i dla lekarza - niemniej w większości przypadków udaje się go pozytywnie rozwiązać.

Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz

p.s. specjalnie dla Czarka link do artykułu o stopach i tenisie

Bibliografia
1. Strona Amerykańskiego Towarzystwa Podiatrycznego
2. Chiropraktycy Polscy - “Terapia manualna w leczeniu zespołów bólowych pięty” lek. med. Piotr Godek
3. “Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości” Springer PWN Warszawa 1996; Robert Seller strony 227 - 234

Zdarza się dość często, że Pacjenci nie wiedzą kto to jest lekarz rodzinny. Napisałem poniższego posta, by ów problem rozwiązać. Po zapoznaniu się z tekstem będziesz wiedział, co trzeba zrobić by zostać lekarzem rodzinnym, oraz co zapewne dużo bardziej Cię interesuje: czego możesz oczekiwać od swojego lekarza rodzinnego. Zapraszam do lektury!

Co trzeba zrobić by zostać lekarzem rodzinnym?
1. Po pierwsze trzeba skończyć medycynę – Wydział Lekarski na Akademii Medycznej. Trwa to 12 (dwanaście semestrów) – czyli 6 lat studiów.
2. Po drugie trzeba odbyć lekarski staż podyplomowy. Trwa to trzynaście miesięcy.
3. Po trzecie trzeba zdać LEP – Lekarski Egzamin Państwowy. Po pomyślnym wyniku tego egzaminu otrzymuje się Prawo Wykonywania Zawodu - można wypisywać recepty i podbijać je pieczątką ze swoim imieniem i nazwiskiem, innymi słowy można pracować jako pełnoprawny lekarz.
4. Po czwarte trzeba ukończyć specjalizację z Medycyny Rodzinnej. Trwa to w przypadku lekarzy po stażu podyplomowym cztery lata.
5. Po piąte by być dobrym lekarzem trzeba uczyć się całe życie.

Czyli…
6. By skończyć medycynę potrzeba 6 lat.
7. By mieć pieczątkę i móc wypisywać recepty trzeba 7 lat i dwa miesiące
8. By zostać specjalistą Medycyny Rodzinnej potrzeba 12 lat rzetelnej nauki - zakładając, że nigdzie nie podwinie się nam noga i idziemy przez wszystkie etapy jak burza,  cios za ciosem.

Wniosek wart zapamiętania z powodów praktycznych:

9. Lekarz rodzinny, to lekarz specjalista, który odbył czteroletnią specjalizację w Medycynie Rodzinnej. Nie każdy lekarz w Twojej przychodni jest lekarzem rodzinnym.

Co to znaczy: lekarz rodzinny? Czego można po nim oczekiwać?

10. Lekarz rodzinny, to lekarz w pełnym tego słowa znaczeniu. Jest to medyk holistyk - specjalista od zdrowia. To dobry duch i przyjaciel z Twojej dzielnicy, który każdego dnia trzyma rękę na Twoim pulsie.  Zabiega o zdrowie Twoich najbliższych i znajomych z osiedla, dzielnicy, okolicznych wiosek.

11. To Twój prywatny menadżer zdrowia, rozdający karty do gry, gdy w grę wchodzi zdrowie. To ktoś, dzięki komu wchodzisz do gry. Lekarz rodzinny zwraca się w Twoim imieniu do innych lekarzy specjalistów by udzielili Ci pomocy, wykonali badania i zabiegi gdy on sam tego zrobić nie może.

12. Lekarz rodzinny to Twój najcenniejszy człowiek, do którego możesz pójść z każdym problem zdrowotnym, a on pomoże Ci go rozwiązać.

13. Lekarz rodzinny to medyk profesjonalista, negocjator, adwokat, doradca finansowy w jednym.

Homer kiedyś powiedział, że:”Dobry lekarz jest wart więcej niż stu wojowników”.

14. Śmiem twierdzić, że dobry lekarz rodzinny jest dla Pacjenta wart więcej niż pięciu specjalistów konsultantów.

Zastanawiałeś się kiedyś co by było gdyby zabrakło lekarzy rodzinnych? Gdybyś nie mógł udać się do Twojej przychodni po poradę? Po receptę? Po pomoc?

15. Lekarz rodzinny w dzisiejszych czasach, to praktycznie jedyny przedstawiciel służby zdrowia z którym istnieje możliwość nawiązania bliższych, partnerskich relacji.

16. Lekarz rodzinny, to lekarz na dłużej. Ktoś, kto jest blisko i zawsze czeka, by Ci udzielić pomocy. Ktoś, kto nie pozwala byś został, została sama na polu walki z chorobą i cierpieniem.

17. Lekarze innych specjalności niż Medycyna Rodzinna - konsultanci zajmują się głównie leczeniem chorób i zaburzeń. Lekarz specjalista Medycyny Rodzinnej to głównie spec od Twojego zdrowia.

Do lekarza rodzinnego wraca się jak do domu po długiej podróży.

18. Związek z lekarzem rodzinnym jest jak małżeństwo, związki z innymi specjalistami - konsultantami są w większości przypadków zaledwie przelotnymi romansami, skokami w bok.

Lekarz rodzinny. Rodzina. Wspólnota. Grupa. Klasa. Dzielnica. Wspólne podwórko.

19. Jako lekarz rodzinny staram się kształtować w sobie dwie postawy. Postawę dobrego Samarytanina oraz postawę światowca. O tej pierwszej można przeczytać tutaj. Przez postawę światowca rozumiem: uprawianie medycyny rodzinnej na najwyższym, dostępnym w polskich warunkach, światowym poziomie – bycie na bieżąco z wiedzą medyczną: czytanie najnowszej literatury fachowej, serwisów online, aktywne uczestniczenie w zjazdach, kongresach, szkoleniach.

Kilka lużnych słów na koniec…

Mam nadzieję, że udało mi się rozwiać pewne wątpliwości i teraz już wiesz więcej. Lekarz w ogromnej większości to inteligent, idealista, który czeka by Ci pomóc, bo kiedyś za młodu tak sobie postanowił. Nie bój się go - zaufaj mu.

Tak sobie myślę, że gdyby Hipokrates żył w naszych czasach byłby lekarzem rodzinnym.

Jeśli nie odpowiada Ci jakość usług świadoczonych przez Twojego lekarza rodzinnego zmień go jak najszybciej!

Na deser: rodzynek #6. Autor rodzynka: Tomek lat 5.

Siedzę w gabinecie i czekam na Pacjentkę. Na korytarzu słyszę jak inni Pacjenci złoszczą się na siebie, rozmawiają bardzo głośno. Wchodzi młoda mama z pięcioletnim Tomkiem. Tłumaczy się, że musiała przyjść z synkiem, bo nie miała z kim go zostawić. Mamę boli gardło. Zbieram wywiad, badam, udzielam porady i wypisuję leki. Wizyta powoli ma się ku końcowi. Na korytarzu dalej jak na jarmarku. Nie byłbym sobą, gdybym nie zagaił do Tomka.

K: Tomek kochasz mamę?

T: Ja mamę bardzo kocham, bo się od niej wziąłem. Ale niektórzy tamci - Tomek wzkazuje palcem na drzwi -  wzięli się od małpy.

Nic dodać, nic ująć: rodzynek - diament.

Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz

W poniższym artykule pragnę przybliżyć tematykę bólów krzyża. Po przeczytaniu artykułu będziesz lepiej rozumieć skąd się biorą dolegliwości w okolicy krzyża, jak często występują, jak im zapobiegać oraz jak je leczyć. Ponadto znajdziesz wiele cennych informacji związanych z tematem. Bóle krzyża są trudnym problemem zarówno dla lekarza jak i dla Pacjenta - warto wiedzieć o nim więcej.

“Odpowiedzią na nasze wszystkie krajowe problemy, odpowiedzią na problemy świata, jest jedno słowo. To słowo to edukacja” Lyndon B. Johnson

Zapraszam do lektury!

Zaczniemy od definicji..

1. Bólem krzyża jest każdy ból zlokalizowany w dolnym odcinku kręgosłupa lub z nim wiązany, dla którego nie stwierdza się żadnej konkretnej przyczyny - jedynym odchyleniem od normy w badaniu lekarskim i badaniach dodatkowych, mogą być zmiany zwyrodnieniowe.

2. Synonimy: lędźwioból, lumbago, postrzał, dyskopatia, zapalenie korzeni, low back pain.

Jak często to licho się zdarza? Trochę procentów…

3. Bóle krzyża są jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u neurologa, reumatologa, ortopedy oraz lekarza rodzinnego.

4. Bóle odcinka lędźwiowego kręgosłupa (bóle krzyża) występują u prawie każdej dorosłej osoby naszej cywilizacji. Nie zawsze muszą być one spowodowane poważną chorobą. Najczęściej ich przyczyną jest niewydolność mięśni brzucha i niewydolność mięśniowo - więzadłowa okolic kręgosłupa.

5. W 50% przypadków ostry ból mija po kilku dniach do 2 tygodni, w 25% ból ustępuje w ciągu 4 tygodni, natomiast u 15% chorych trwa do 3 miesięcy, tylko w 10% przypadków trwa dłużej i przechodzi w ból przewlekły.

6. W momencie pojawienia się bólu pierwszy raz w życiu, najczęściej nie wiadomo, jaka jest jego przyczyna i jaki będzie dalszy przebieg - tylko u 2% chorych możliwe jest ustalenie przyczyny w tym okresie.

7. Wraz z upływem czasu, gdy ból staje się przewlekły lub powtarzają się jego nawroty i nadal nie można wykryć żadnej przyczyny poza zmianami zwyrodnieniowymi w kręgosłupie lekarz stawia rozpoznanie “ból krzyża”.

Skąd się biorą bóle krzyża? Co je powoduje?

8. Bóle swoiste - przyczyn bólu krzyża jest wiele, jedynie w około 10 - 20% przypadków udaje się ją stwierdzić. Gdy tak się stanie mówimy, o bólach swoistych = objawowych=wtórnych = specyficznych np. dyskopatia albo zapalenia swoiste. Medycyna zna około stu przyczyn bólów kręgosłupa. Leczeniem ukierunkowanym na przyczynę zajmują się ortopedzi i reumatolodzy.

9. Bóle nieswoiste=samoistne=niespecyficzne stanowią przeważającą większość. W 80 - 90% mechanizm bólu wynika z czterech składowych: kostno - stawowej, mięśniowej, nerwowej i psychicznej. Zwykle nie stwierdza się żadnej przyczyny, a ból tłumaczony jest zmianami zwyrodnieniowymi widocznymi w badaniach obrazowych - i właśnie o takich bólach jest ten artykuł.

10. Dolegliwości bólowe mogą powodować: dyskopatie, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zespoły bólowe na tle wad rozwojowych kręgosłupa, zmiany pourazowe, różne procesy chorobowe struktur kostnych, zmiany chorobowe układu nerwowego, zespoły bólowe czynnościowe, psychogenne.

11. Bóle krzyża towarzyszyć mogą też wielu chorobom nie związanym bezpośrednio z kręgosłupem. Często choroby stawu biodrowego, układu moczowego, narządu rodnego i innych narządów jamy brzusznej manifestują się bólami okolicy lędźwiowej.

Trochę więcej o składowych - czyli co tak naprawdę składa się na ból krzyża.

Ból kostno stawowy

12. Najczęstszą przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe, widoczne w RTG u większości chorych. Zmiany najczęściej dotyczą najbardziej ruchliwej części kręgosłupa, czyli odcinka szyjnego oraz części najbardziej przeciążonej, czyli odcinka lędźwiowego. Określane są mianem spondylozy lub dyskopatii (jeśli dotyczą krążka międzykręgowego).

13. Obecność zmian zwyrodnieniowych w populacji osób dorosłych jest bardzo częsta i nie zawsze są one związane z bólem!

14. Badania tomografią komputerową (TK) i rezonansem magnetycznym (RM) osób pomiędzy 20 a 50 rż., u których nie występował ból kręgosłupa wykazały zmiany zwyrodnieniowe w 50% przypadków. W 20% stwierdzono wypuklenia sugerujące ucisk korzenia rdzeniowego!

15. Nie stwierdzono zależności między natężeniem bólu a rozległością zmian zwyrodnieniowych, jak również między lokalizacją zmian i miejscem najbardziej nasilonych dolegliwości.

16. W wielu przypadkach zmiany zwyrodnieniowe prowadzą do zmian strukturalnych w krążku międzykręgowym i stawach międzykręgowych, które są odpowiedzialne za patogenezę bólu - w 80%

17. Reasumując: zmiany zwyrodnieniowe są wyrazem zużycia, jednak ich obecność nie zawsze oznacza istnienie bólu!

Czym jest dyskopatia?

18. Choroba krążka międzykręgowego - uważana za główną lub przez niektórych za jedyną przyczynę bólów kręgosłupa, szczególnie w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

19. Dyskopatię rozpoznajemy, gdy są na to dowody kliniczne (objawy korzeniowe, ubytki czucia, brak odruchów) i radiologiczne (zmiany w krążku).

20. Trzy okresy choroby:

- okres 1: zmiany biochemiczne - utrata wody i sprężystości krążka

- okres 2: zmiany strukturalne - przerwanie pierścienia włóknistego, ucisk na korzeń

- okres 3: uogólnione zmiany zwyrodnieniowe - przewlekły zespół bólowy.

21. Ucisk mechaniczny na zdrowy korzeń jest początkowo niebolesny; dopiero dłużej trwając, powoduje obrzęk i niedokrwienie, co staje się źródłem bólu neuropatycznego - tylko wczesne usunięcie ucisku może zapobiec powstaniu przewlekłego zespołu bólowego. Wczesna interwencja może zapobiec uduszeniu nerwu.

Ból stawowy i inne mechanizmy związane z kręgosłupem.

22. Ból stawowy pochodzi ze stawów między wyrostkami kręgowymi i stawów krzyżowo-biodrowych, w których zmiany mogą być uwidocznione metodami obrazowania.

23. Wąski kanał kręgowy - objawia się klinicznie w postaci zespołu chromania korzeniowego i jest rozpoznawany na podstawie pomiarów szerokości kanału kręgowego uwidocznionego tomografią komputerową - nie zawsze zwężenie kanału jest źródłem bólu.

24. Kręgozmyk (czyli powolne przesuwanie się ku przodowi trzonu kręgu wyżej leżącego w stosunku do leżącego niżej) może dawać objawy podobne jak wąski kanał kręgowy.

Ból mięśniowy: powysiłkowe, fibromialgia, ból powięziowo- mięśniowy, ból neurogenny: obwodowy, ośrodkowy.

25. Obok zmian zwyrodnieniowych częstym źródłem ostrego bólu (rzadziej przewlekłego) mogą być mięśnie, których znaczenia w patogenezie dawniej nie doceniano - udział mięśni w utrzymywaniu postawy ciała jest tak samo ważny jak rola struktur kostno - więzadłowo - stawowych.

26. Ból powysiłkowy - bóle okolicy krzyża ujawniają się zwykle ostro po wysiłku; występują w ciągu 2 do 8 godzin lub na drugi dzień po wysiłku i ustępują po kilku dniach - przyczyną są zmiany strukturalne w samym mięśniu w postaci przerwania włókien, wybroczyn i martwicy, a nie - jak dawniej sądzono - skurcz mięśnia z niedotlenieniem i jego biochemicznymi następstwami.

27. Fibromialgia - bolesne punkty wrażliwe na ucisk są zlokalizowane najczęściej w okolicy szyjnej oraz lędżwiowo-krzyżowej.

28. Ból powięziowo - mięśniowy (fasciomialgia) - ból miejscowy zlokalizowany w jednym lub kilku mięśniach, mięśnie te są bolesne i powodują ograniczenie ruchu - bardzo częsta dolegliwość dotycząca około 20% populacji, w większości kobiet. Podstawą rozpoznania jest zidentyfikowanie obecności punktów spustowych i brak innej przyczyny tego zjawiska. Punkt spustowy charakteryzuje się dużą bolesnością podczas ucisku, która powoduje skurcz mięśnia i ruch w stawie; uważa się, fasciomialgia może być przyczyną bólów przykręgosłupowych w 20% przypadków.

29. Z obserwacji klinicznych wynika, że mięśnie kręgosłupa biorą udział w każdym zespole bólowym! Objawia się to wzmożonym napięciem powodującym ograniczenie ruchomości kręgosłupa, skrzywieniem bocznym i wyrównaniem lordozy.

30. Ból neurogenny obwodowy - generowany przez uszkodzony nerw, ból korzeniowy ma cechy wyróżniające: promieniowanie wzdłuż korzenia, nasilanie się przy podrażnieniu korzenia rozciąganiem (objaw Lasegua), objawami uszkodzenia nerwu są ubytki funkcji czuciowych, ruchowych i autonomicznych nazywane objawami ubytkowymi. W bólach krzyża ból neurogenny obwodowy jest spowodowany uciskiem korzenia nerwowego np. w dyskopatii.

31. Ból neurogenny obwodowy rzadziej niż inne komponenty występuje jako element składowy bólów krzyża, jeśli jednak pojawi się, wymaga dokładniejszej diagnostyki metodami obrazowania TK, MR.

32. Neurogenny ból ośrodkowy - przyczyną może być organiczne uszkodzenie rdzenia kręgowego (np. w jamistości rdzenia, guzach kanałowych, stwardnieniu rozsianym itp.); wczesne objawy uszkodzenia rdzenia kręgowego mogą być niewidoczne nawet dla neurologa, znamienny dla takiego uszkodzenia jest ból głęboki, ciągły, trudny do zlokalizowania i narastający wraz z procesem chorobowym.

33. Znacznie częściej spotykany jest psychogenny ból kręgosłupa w przebiegu depresji, u ponad 80% cierpiących na depresję ból jest głównym objawem somatycznym - lokalizacja przykręgosłupowa jest znamienna dla takiego bólu.

Rozpoznanie bólów krzyża.

34. Rozpoznanie niespecyficznych bólów krzyża stawiane jest na podstawie obecności bólu i niestwierdzenia konkretnej przyczyny poza zmianami zwyrodnieniowymi.

35. W razie jakichkolwiek wątpliwości wynikających z obrazu klinicznego albo z badań dodatkowych, lekarz powinien chorego skierować do specjalisty neurologa, reumatologa lub ortopedy.

36. Ostry ból krzyża - w ostrym bólu (trwającym krócej niż 3 miesiące) najpierw należy wykluczyć poważne przyczyny jakimi są złamanie kręgu, zapalenie lub nowotwór kręgosłupa (nagły początek, wiek powyżej 50 rż. wywiad nowotworowy).

37. Przewlekły ból krzyża - w bólu trwającym dłużej niż 3 miesiące postępowanie diagnostyczne ma na celu dokonanie kontrolnych badań, by nie przeoczyć choroby, która może ujawnić się w okresie późniejszym. Jeśli odczuwasz dolegliwości bólowe dłużej niż 3 miesiące Twój lekarz powinien zlecić Ci zrobienie odpowiednich badań!

38. Ból asymetryczny spowodowany jest najczęściej: dyskopatią, koksartrozą(choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych), półpaścem lub może być pochodzenia mięśniowego.

39. Ból pośrodkowy - symetryczny: może być następstwem złamania, zapalenia stawów krzyżowo - biodrowych, a także dyskopatii.

Czy lekarz powinien zlecić mi zrobienie RTG ?

40. Nie zawsze przy pierwszej wizycie z powodu ostrego bólu istnieje potrzeba wykonania badań obrazowych, które się zaleca później gdy minie stan ostry!

41. W większości przypadków rozpoznanie opiera się na dokładnie przeprowadzonym wywiadzie, gdyż często jedynym objawem jest ból.

42. Nie należy zbyt często powtarzać badania kręgosłupa metodami obrazowymi! Jeśli nie ma istotnych wskazań lub podejrzeń, sprawdzanie jak wyglądają zmiany zwyrodnieniowe po kilku tygodniach leczenia, jest bezcelowe, ponieważ wynik można przewidzieć.

Leczenie

43. Skuteczność leczenia bólów krzyża zależy od precyzyjnej diagnozy, polegającej na stwierdzeniu, która struktura wywołuje ból, jak również na właściwym rozpoznaniu rodzaju zaburzenia. Leczenie bólów kręgosłupa jest trudne i musi być kompleksowe.

44. Kompleksowość postępowania leczniczego wynika z istoty choroby i powikłań, jakie jej towarzyszą. Zdecydowana większość przypadków dolegliwości bólowych kręgosłupa kwalifikuje się do właściwego postępowania zachowawczego.

Co w ramach postępowania zachowawczego może zrobić lekarz?

45. Przeprowadzi badanie ogólne, zwracając szczególną uwagę na siłę mięśniową i zakres ruchów.

46. Skieruje cię na badanie gęstości kości, w celu wykluczenia osteoporozy.

47. Zrobi zastrzyk z leku glikokortykosteroidowego w bolące miejsce.

48. Przepisze odpowiednie leki: przeciwzapalne, rozluźniające mięśnie, uspokajające, silnie przeciwbólowe, glikokortykosteroidy lub przeciwdepresyjne.

49. Skieruje Cię do fizykoterapeuty, ortopedy, chirurga, reumatologa lub neurologa.

50. Nauczy Cię właściwego ułożenia spoczynkowego. Pokaże jak wykonywać odpowiednie ćwiczenia i jak poprawnie wykonywać czynności dnia codziennego zarówno w pracy, jak i w domu.

Dwie dygresje…

51. W okresie ostrym każde leczenie jest skuteczne.

52. Powinieneś pójść do lekarza, jeśli ból pogarsza się i trwa bez przerwy ponad 48h!

Co w ramach postępowania zachowawczego możesz zrobić sam?

53. Rozgrzej bolącą okolicę przy pomocy poduszki elektrycznej, termoforu lub butelki pet z gorącą wodą.

54. Uwolnij się od bólu pourazowego lub rozluźnij mięśnie, biorąc leki dostępne bez recepty, takie jak paracetamol lub ibuprofen - działają one przeciwbólowo i przeciwzapalnie, możesz też użyć maści do nacierania, która zapobiega bólowi i przyspiesza wchłanianie krwiaka pourazowego, np. Fastum.

55. Umów się na masaż zmniejszający nadmierne napięcie mięśni.

56. Wykonuj zalecane ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu i brzucha.

57. Zapoznaj się z technikami relaksacyjnymi(rozluźniającymi), ponieważ utrzymujący się przez dłuższy czas ból pleców może być związany ze stresem lub z innymi problemami natury psychologicznej, takimi jak depresja. Tutaj możesz za darmo pobrać świetne nagranie w języku polskim z “Treningiem relaksacyjnym Jacobsona” Odsłuchuj aktywnie nagranie dwa razy dziennie. Polecam!

Jakie są poglądy dotyczące unieruchomienia w przebiegu leczenia bólów pleców?

58. Obecnie uważa się, że unieruchomienie powinno być krótkie (2-3 dni) i nie na twardym podłożu, lecz w wygodnej pozycji!

59. Chorego należy uruchamiać tak wcześnie, jak to jest możliwe i zalecić stosowanie ćwiczeń usprawniających według ustalonych wzorów. O to jakie ćwiczenia wykonywać zapytaj swojego lekarza. Jeśli nie uzyskasz odpowiedzi - zapytaj mnie.

60. Unieruchomienie przez dłuższy czas daje niekorzystne fizyczne i psychiczne następstwa, wydłużając okres rekonwalescencji.

W jaki sposób leczy się przewlekłe bóle krzyża?

61. Zaleca się przede wszystkim leczenie fizykalne i ćwiczenia usprawniające.

62. Doustne leki przeciwbólowe podaje się tylko w zaostrzeniu bólu i nie dłużej niż 10 - 20 dni.

63. Stosuje się blokady przeciwbólowe albo wstrzykuje się do mięśni lub w punkty bólowe środki takie jak np. lignokaina, steroidy czy toksyna botulinowa.

Więcej informacji o leczeniu farmakologicznym…

64. Farmakoterapia jest najbardziej popularną i najczęściej stosowaną w praktyce lekarskiej metodą zwalczania bólu. Do dyspozycji jest kilka grup leków.

O tym do jakiej grupy leków należy dany preparat możesz dowiedzieć się z ulotki dołączonej przez producenta do opakowania leku. Możesz także o to zapytać swojego lekarza lub farmaceutę.

NLPZ - niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

65. Leki te oddziałują na ból kostno- stawowy - ból pochodzenia zwyrodnieniowego i zapalnego, skuteczność tej grupy leków ocenia sie obecnie na 60 - 70%. Podczas stosowania należy zwracać szczególną uwagę na objawy niepożądane: ze strony przewodu pokarmowego. Leki te, nie powinny być stosowane zbyt długo!

66. Częstość występowania działań niepożądanych można zmniejszyć za pomocą podawania środków osłonowych np. inhibitorów pompy protonowej lub analogów prostaglandyny E. Leki te są najbardziej skuteczne w ostrym bólu i zaostrzeniach bólu przewlekłego - nie powinno się ich stosować w bólu przewlekłym i neuropatycznym.

Leki narkotyczne

67. Należą do silnych środków przeciwbólowych, ich zaletą jest korzystny wpływ na psychiczny aspekt bólu, co zwiększa ich skuteczność nawet do 90%.

68. Są mało skuteczne w bólu pochodzenia ośrodkowego - szybkie uzależnienie ogranicza ich szersze stosowanie.

69. Bez obawy o uzależnienie można stosować słabe środki opioidowe takie jak kodeina i tramadol.

Leki psychotropowe

70. Głównie leki przeciwdepresyjne i przeciwdrgawkowe - zalecana są w każdym przewlekłym bólu jako leki wspomagające, gdyż działają na reakcję psychiczna na ból, a także wykazują działanie przeciwbólowe.

Steroidy

71. Stosowane są w leczeniu bólu zapalnego lub podejrzanego o taki mechanizm, czyli np. w bólu swoistym, czasem w ostrym bólu krzyża, jeśli nie pomagają inne sposoby leczenia. Nie są zalecane w leczeniu bólu przewlekłego, podawane są nadtwardówkowo, doustnie, domięśniowo, lub dożylnie, albo w postaci iniekcji w punkty bólowe.

Miorelaksanty - leki rozlużniające mięśnie.

72. Znajdują zastosowanie głównie w bólu pochodzenia mięśniowego. Wzmożone napięcie mięśniowe może jednak towarzyszyć każdemu bólowi, a trwające dłużej może stać sie źródłem bólu. Udział komponentu mięśniowego obserwuje się w każdym bólu pochodzenia kręgosłupowego, dlatego leki tej grupy zalecana są w jego leczeniu kompleksowym wraz z NLPZ.

73. Obecnie dostępnych jest kilka leków obniżających napięcie mięśniowe z niewielkimi tylko objawami niepożądanymi w postaci senności (tetrazepam, tizamidyna) lub bez takiego (tolperizon, baklofen). Niemal przy każdym bólu krzyża warto poprosić lekarza o wypisanie leku rozluźniającego mięśnie!

Witaminy z grupy B i kokarboksylaza.

74. Ich podawanie jest popularne i chociaż nie potwierdzono naukowo ich działania przeciwbólowego - w praktyce są stosowane dość często.

75. Witaminy z grupy B dawniej były podstawą leczenia wszystkich chorób układu nerwowego i mają opinię ugruntowaną wieloletnią tradycją.

Toksyna botulinowa

76. Od ponad 10 lat liczne są doniesienia o skuteczności toksyny botulinowej w leczeniu bólu, zwłaszcza w przypadkach, w których podejrzewa się udział mięśni w jego patomechanizmie.

77. Toksynę wstrzykuje się do mięśni podejrzanych o udział w genezie bólu krzyża, np. do mięśni lędźwiowych lub do mięśnia gruszkowatego.

Przejdziemy teraz do fizykoterapii…

78. Metody fizykalne stosuje się samodzielnie lub w połączeniu z lekami przeciwbólowymi, w skład leczenia wchodzić mogą zabiegi manualne, terapia ultradźwiękami i hydroterapia.

79. Fizykoterapeuta uczy pacjentów jak zachowywać prawidłową postawę, pokazuje techniki bezpiecznego podnoszenia i radzi, jak chronić plecy przy wykonywaniu codziennych czynności w domu, biurze i podróży.

80. Metody fizykalne wpływają łagodząco na każdy rodzaj bólu, powtarzane co pewien czas, mogą dać nawet trwały efekt w niektórych postaciach bólu przewlekłego.

81. Do metod, których korzystny wpływ na percepcję bólu został udowodniony, należy akupunktura i akupresura.

82. Skuteczność metod fizykalnych ocenia się na 30 - 60 % zależnie od okresu choroby, rodzaju metody i przygotowania osoby wykonującej zabieg, jak również od osobowości i wiary pacjenta w ich skuteczność.

Istnieją także terapie alternatywne…

83. W leczeniu bólów pleców coraz częściej stosuje się: osteopatię, masaż terapeutyczny, kręgarstwo i technikę Aleksandra. Jeśli Cię to interesuje, to odsyłam do google.pl - ten artykuł i tak już pęka w szwach

Leczenie operacyjne bólów krzyża - jest ostateczną możliwością w problemach z plecami. Dostępne są…

84. Operacja w trybie nagłym (np. po wypadku), która polega na wycięciu krążka międzykręgowego, mająca na celu usunięcie wypadniętego dysku. Uwalnia ona uwięźnięte nerwy, gdy istnieje ryzyko powikłań neurologicznych.

85. Operacja polegająca na połączeniu i chirurgicznym unieruchomieniu dwóch lub więcej kręgów. W tym celu wykorzystuje się przeszczep kostny z kości biodrowej pacjenta bądź też specjalne gwoździe oraz śruby. stabilizuje to przemieszczony kręg lub powstrzymuje dalsze pogłębienie naturalnej krzywizny kręgosłupa

86. Operacja polegająca na usunięciu powierzchni stawowych wyrostków kostnych, powstałych wskutek choroby zwyrodnieniowej kości i stawów. Dzięki temu tworzy się więcej miejsca dla rdzenia kręgowego i nerwów.

87. Więcej informacji o specjalistycznym leczeniu operacyjnym i nie tylko znajdziesz tutaj - strona Kliniki Pana prof. Mirosława Ząbka z Warszawy.

Najważniejsze: zapobieganie bólom krzyża czyli codzienna troska o zdrowe plecy. Zminimalizujesz ryzyko wystąpienia problemów z kręgosłupem, stosując poniższe zasady.

88. Problemom z plecami można niejednokrotnie zapobiec, wyrabiając nawyk prawidłowej postawy, podnosząc ciężkie przedmioty przy użyciu odpowiednich technik, wykonując ćwiczenia wzmacniające i poprawiające elastyczność.

89. Zła postawa jest najczęstszą przyczyną przewlekłego bólu pleców. Artykuł o profilaktyce i zapobieganiu wad postawy u dzieci.

90. Często kontroluj swoją postawę!

91. Staraj się nie utrzymywać jednej pozycji ciała zbyt długo.

92. Nie stój zbyt długo bez ruchu; aby zmniejszyć napięcie pleców usiądź lub oprzyj jedną nogę na stołku lub jakimś innym przedmiocie.

93. Upewnij się, że każde krzesło, którego używasz regularnie w miejscu pracy, jest bezpieczne dla twoich pleców: twoje stopy powinny dotykać podłogi; oparcie powinno zabezpieczać twój kręgosłup; krzesło powinno być też wystarczająco głębokie, aby mogły się na nim podeprzeć również uda.

94. Jeśli pracujesz przy komputerze upewnij się, że monitor jest na odpowiedniej wysokości: patrząc na niego, nie powinieneś kierować oczu w dół. Laptopy są tutaj prawdziwą zmorą!

95. Przed rozpoczęciem pracy w ogrodzie albo ciężkich prac domowych rozgrzej się, wykonując kilka ćwiczeń rozciągających.

96. Do prac ogrodowych używaj tylko narzędzi na długich rączkach - jeśli możesz, powiedz o tym dziadkowi, który pracuje na działce - oj teraz to już chyba przesadziłem

97. Aby zmniejszyć napięcie kręgosłupa, utrzymuj sprawność fizyczną i wagę odpowiednią dla twojego wzrostu i wieku.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat bólów krzyża. Jeśli czegoś nie rozumiesz, masz jakiekolwiek pytania lub zwyczajnie chcesz wyrazić swoją opinię – zapraszam do komentowania posta.

Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz

UWAGA! Jeśli odczuwasz niedosyt poniżej umieściłem linki do wartościowych stron związanych z tematem:

Świetna stronka edukacyjna o kręgosłupie

Blog osób cierpiących na dyskopatie

Dyskopatia w Wiki

Strona Instytutu McKenziego

Bibliografia
1. Domżał “Bóle krzyża” Lekarz rodzinny 2006, nr 9, strony 930 - 941
2. Krasuski “Jak zapobiegać bólom krzyża?”
2. Mumenthaler, Mattle “Neurologia” Urban&Partner: Wrocław 2003, strony 667 - 683
3. “Domowa Encyklopedia Zdrowia Reader`s Digest” Reader`s Digest: Warszawa 2007, strony 88 - 91
4. Materiały własne

Zajmiemy się dzisiaj jedną z najczęstszych dolegliwości ze strony układu pokarmowego - mianowicie popularnym refluksem (GERD - gastroesophageal reflux disease). Po zapoznaniu się z treścią posta będziesz wiedzieć co to jest refluks, jak się objawia, jak można go leczyć, jakie może dawać powikłania.

Przekażę Ci ponadto wiele innych, cennych informacji związanych z tematem. Jeśli cokolwiek jest dla Ciebie niejasne, albo zostało przeze mnie pominięte - proszę powiadom mnie o tym w komentarzu.

Dzięki Tobie ten post może być jeszcze lepszy!

Co to jest refluks?

1. Choroba refluksowa przełyku to obecność typowych objawów podmiotowych (subiektywnych objawów zgłaszanych lekarzowi przez Pacjenta) lub uszkodzenia śluzówki przełyku spowodowanych patologicznym(nieprawidłowym) zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku. Czyli mówiąc prościej: są to objawy związane z cofaniem się treści pokarmowej z żołądka do przełyku.

Jak często występuje, co go powoduje?

2. Nie ma dokładnych badań epidemiologicznych oceniających rozpowszechnienie GERD w Polsce. Wiemy natomiast, że w populacji rozwiniętych krajów zachodnich 25% osób dorosłych miewa typowe objawy co najmniej raz w miesiącu, 12% co najmniej raz w tygodniu, a 5% codziennie.

3. Badania ankietowe wykazały, że u 34% osób zgłaszających się z różnych przyczyn do poradni lekarza rodzinnego są podstawy do rozpoznania lub leczenia GERD niezależnie od pierwotnego celu wizyty.

4. Częstość występowania refluksu zwiększa się wraz z wiekiem - osoby starsze chorują częściej.

5. Najczęstsze przyczyny powodujące refluks to: zaburzenia czynności dolnego zwieracza przełyku (na rysunku przedstawiony jako połączenie żołądkowo-przełykowe), zaburzenia opróżniania żołądka, otyłość, ciąża.

6. Refluks może występować w przebiegu niektórych chorób obejmujących cały organizm takich jak: cukrzyca czy polineuropatia alkoholowa.

7. Dolegliwości mogą powodować przyjmowane przez chorego leki obniżające ciśnienie dolnego zwieracza przełyku: np. doustne środki antykoncepcyjne, B2 - mimetyki, azotany. Jeśli przyjmujesz leki i odczuwasz dolegliwości związane z refluksem porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem!

8. Rozwojowi GERD sprzyja przepuklina rozworu przełykowego.

9. W ponad połowie przypadków dodatkowym czynnikiem uszkadzającym błonę śluzową mogą być kwasy żółciowe, których obecność jest następstwem wcześniejszego refluksu treści dwunastnicy do żołądka.

Objawy związane z występowaniem GERD dzielimy na typowe (przełykowe) i nietypowe (pozaprzełykowe). Objawy alarmujące.

10. Objawy typowe: zgaga (uczucie pieczenia, palenia za mostkiem), puste odbijania oraz cofanie się treści żołądkowej do przełyku, dolegliwości nasilają się w pozycji leżącej na wznak, przy pochylaniu się i podczas parcia, zwłaszcza po obfitym lub tłustym posiłku.

11. Objawy nietypowe mogą występować bez objawów typowych. Są to: chrypka, szczególnie poranna (spowodowana drażnieniem strun głosowych przez zarzucaną treść żołądkową), suchy kaszel lub świszczący oddech - objawy jak w astmie, ból w klatce piersiowej - najczęstsza (50%) przyczyna niesercowego bólu zamostkowego.

12. GERD może przebiegać bezobjawowo. Wówczas chorobę stwierdza się przypadkowo podczas endoskopii.

13. Bezwzględnym wskazaniem do wykonania gastroskopii są objawy alarmujące: zaburzenia połykania(dysfagia), bolesne przełykanie(odynofagia) chudnięcie, wymioty, krwawienie, niedokrwistość. Objawy te mogą wskazywać na obecność pozapalnego zwężenia lub nowotworu w przełyku.

14. GERD zwykle jest chorobą przewlekłą przebiegającą z okresami zaostrzeń i remisji. Nieleczony może prowadzić do poważnych powikłań. W każdym przypadku powoduje znaczne pogorszenie jakości życia chorych.

Jakie się wykrywa GERD?

15. W typowych przypadkach GERD można rozpoznać jedynie na podstawie obrazu klinicznego przez analizę charakteru, czasu trwania i nasilenia objawów.

16. Umiarkowanie nasilone objawy, które występują od niedawna, upoważniają do rozpoczęcia leczenia bez konieczności wykonywania dodatkowych badań. Potwierdzeniem rozpoznania jest szybkie ustąpienie podczas leczenia.

17. RTG (prześwietlenie) po podaniu kontrastu - ma ograniczoną przydatność.

18. Endoskopia z pobraniem wycinka ze śluzówki przełyku jest “najlepszym” badaniem do rozpoznania refluksu.

19. 24 godzinne monitorowanie pH w przełyku - jest dobrym badaniem do oceny rzeczywistego nasilenia refluksu.

20. Refluks dwunastniczo-żolądkowo-przelykowy może być wykrywany za pomocą metody spektrofotometrycznej poprzez potwierdzenie obecności bilirubiny w przelyku - BIlitec 2000

Jak leczyć GERD?

Leczenie niefarmakologiczne

21. Lecznie GERD zwykle rozpoczyna się od zaleceń dotyczących modyfikacji stylu życia.

22. Przyjmuj posiłki najpóźniej 2 - 3 h przed snem

23. Unieś wezgłowia łóżka. Możesz podlożyć cegly lub drewniane bloki pod nogi lożka.

24. Anatomiczna bariera antyrefluksowa działa znacznie lepiej podczas snu na lewym boku.

25. Przestań palić papierosy.

26. Odpowiednia dieta: spróbuj sam zidentyfikować te składniki pokarmowe, ktore wpływaja na nasilenie objawów. Najczęściej są to: tłuszcze, owoce cytrusowe, potrawy oparte na soku pomidorowym, kawa(także bezkofeinowa) czekolada i alkohol.

27. Zmniejszenie masy ciała u osób otyłych - głównym niekorzystnym czynnikiem w GERD jest nadwaga, zwłaszcza gdy BMI przekracza 25 kg/m2

28. Unikaj leków mogących zmniejszać ciśnienie w obrębie dolnego zwieracza przełyku: metyloksantyn, azotanów, blokerów kanału wapniowego, B2- mimetyków

Leczenie farmakologiczne

29. Powszechnie akceptowana strategia postępowania w GERD zakłada rozpoczęcie leczenia od najskuteczniejszej grupy leków, którymi są inhibitory pompy protonowej (IPP) - leki hamujące wydzielanie kwasu solnego. U większości chorych powodują one szybkie ustąpienie objawów klinicznych niezależnie od stopnia zapalenia przełyku i powrót parametrów jakości życia do wartości prawidłowych.

30. Wstępne leczenie powinno trwać 4 - 8 tygodni. IPP powinny być stosowane raz na dobę 30 - 45 minut przed śniadaniem, ponieważ wtedy najlepiej hamują aktywność pomp protonowych stymulowanych posiłkami. Dawki standardowe: 20 mg omeprazolu lub 30mg lanzoprazolu lub 40 mg pantoprazolu.

31. Po zakończeniu wstępnego 4 - 8 tygodniowego leczenia choroby refluksowej za pomocą IPP tylko u nielicznych chorych uzyskuje się trwałą remisję objawów.

32. W ciągu kolejnych 6-12 miesięcy od odstawienia leków dochodzi do nawrotu aż w 80% przypadków. Dlatego większość chorych wymaga leczenia przewlekłego, które polega na indywidualnym dobraniu najmniejszej skutecznej dawki IPP utrzymującej remisję objawów i niedopuszczającej do nawrotu choroby.

33. Ostatnio wykazano, że refluks żółciowy może być przyczyną utrzymywania się objawów klinicznych choroby mimo leczenia IPP.

34. Umiarkowaną poprawę może spowodować sukralfat stosowany w zawiesinie lub leki neutralizujące zawierające wodorotlenek glinu.

35. Przewlekle leczenie antagonistami receptora H2 np. Ranigast jest skuteczniejsze niż placebo, ale zastosowanie tej grupy leków jest ograniczone z powodu szybkiego rozwoju zjawiska tolerancji.

36. Ciąża jest sytuacją szczególną. U kobiet ciężarnych leczeniem z wyboru w GERD jest leczenie niefarmakologiczne - modyfikacja stylu życia i odpowiednia dieta.

Leczenie operacyjne

36. W sytuacji gdy leczenie zachowawcze nie przynosi trwałej poprawy pomimo stosowania leków w maksymalnych dawkach, rozważa się leczenie operacyjne, zwłaszcza u osób młodych. Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest wytworzenie wokół dalszego odcinka przełyku “kołnierza” ze sklepienia żołądka(fundoplikacja).

37. Chorzy skutecznie leczeni IPP nie powinni być kandydatami do fundoplikacji. Z powodu ryzyka powikłań mają oni więcej do stracenia niż do zyskania, tym bardziej że zabieg antyrefluksowy nie zmniejsza ryzyka rozwoju raka przełyku.

Czy po wyleczeniu zapalenia przełyku należy wykonać kontrolną gastroskopię?

38. Rutynowe powtarzanie badania endoskopowego po wyleczeniu zapalenia przelyku nie jest uzasadnione. Wykazano, że ryzyko progresji zapalenia w ciągu 20 lat obserwacji jest niewielkie, a skuteczność IPP w gojeniu zmian nadżerkowych w przełyku sięga 90%.

39. Tylko u mniej niż 5% chorych zgłaszających sie do lekarzy rodzinnych z powodu GERD stwierdza się zapalenie przełyku takiego stopnia, że wiąże się z istotnym ryzykiem powikłań miejscowych. Nadzór endoskopowy po leczeniu może być zatem uzasadniony u osób z rozleglym zapaleniem lub owrzodzeniem u ktorych leczenie za pomocą IPP charakteryzuje się większym odsetkiem niepowodzeń.

Powikłania GERD

40. Przelyk Baretta - pojawia się nieprawidłowy nabłonek w dolnym odcinku przełyku, nie powoduje objawów podmiotowych można go rozpoznać tylko w endoskopii z pobraniem wycinka. Przelyk Baretta jest stanem przedrakowym. Innymi powikłaniami są: zwężenie przełyku, krwawienie, rak gruczołowy.

Jak można zapobiegać GERD?

41. Korzystne jest zaprzestanie palenia tytoniu, odpowiednia dieta, w tym ograniczenie spożycia kawy oraz normalizacja masy ciala.

Na zakończenie…

42. W większości przypadków rozpoznanie choroby nie wymaga specjalistycznych testów diagnostycznych, a leczenie jest proste i długotrwale, podobnie jak leczenie np. nadciśnienia tętniczego.

43. Utrzymujące się przez wiele lat objawy GERD szczególnie u osób po 45 r.ż. oraz objawy wskazujące na ryzyko powikłań w przełyku powinny być wskazaniem do wykonania gastroskopii w wyspecjalizowanych pracowniach endoskopowych.

44. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że przewlekle leczenie IPP jest bezpieczne, nawet jeśli jest prowadzone z użyciem dawek ponadstandardowych. Najdłuższy okres obserwacji w czasie stałego stosowania IPP wynosi 11 lat i nie potwierdza istotnego zagrożenia działaniami niepożądanymi tej grupy leków.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat choroby refluksowej. Jeśli czegoś nie rozumiesz, masz jakiekolwiek pytania lub zwyczajnie chcesz wyrazić swoją opinię – zapraszam do komentowania posta.

Pozdrawiam zdrowo!
lek. Konrad Kokurewicz

Jeśli odczuwasz niedosyt związany z tematem możesz jeszcze obejrzeć video w języku angielskim tutaj

Jakiś czas temu Pani z Rejestracji przekazała mi kartę Pacjentki(kopertę z historią choroby)wraz z dołączoną karteczką i prośbą o przepisanie recepty(karteczka widoczna na zdjęciu powyżej).

Z racji na bardzo słabą jakość fotki przytaczam treść owego skrawka papieru:

Ostolek 70 mg
3 opakowania
Raz na tydzień
Osteoporoza
Koleżanka po prostu ukradła mi lek w domu

To, że Pacjentom “giną recepty” i później z tego powodu dziwnie się kłopoczą, to w praktyce lekarza normalne, ale takiego wytłumaczenia, wcześniej jeszcze nigdy nie spotkałem. Ładna mi Koleżanka!

Zapraszam na kolejne rodzynki in spe.
(lac. in spe - w przyszłosci)

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokureiwcz

Dzisiaj podzielę się z Tobą informacjami dotyczącymi choroby przeziębieniowej. Po przeczytaniu tego posta będziesz wiedzieć: co to jest przeziębienie, skąd się bierze, jakie są objawy i jak przebiega. Wyjaśnię Ci także jak zapobiegać, leczyć, oraz jakie są możliwe powikłania przeziębienia.

Czym, jak i kiedy się zarażamy?

1. Przeziębienie jest zakaźną chorobą wirusową. Atakuje górne drogi oddechowe - błonę śluzową gardła i nosa.
2. Dopada nas najczęściej między październikiem a kwietniem gdy zbytnio damy sobie w kość, albo się zapomnimy.
3. Niewyspanie, złe odżywianie, silny stres oraz wysiłek ponad miarę są częstymi czynnikami, które wpływają na osłabienie zdolności naszego organizmu do obrony przed wirusami i innymi paskudztwami.
4. Wirusy desantują do naszego organizmu głównie poprzez ręce zakażone wydzieliną nosową. Osoby przeziębione dotykają swojego nosa i spojówek, a następnie dotykają rąk innych ludzi. Wirusy przeżywają godzinami na rękach i twardych powierzchniach.
5. Drobnocząsteczkowe aeorozole przenoszone drogą kropelkową w czasie mówienia, kaszlu i kichania nie przenoszą się daleko i zawierają niewiele wirusów.
6. Większość osób przeziębia się 2 - 4 razy każdego roku. Jest to powszechne, normalne zjawisko w życiu człowieka.

Jakie są objawy, jak przebiega choroba?

7. Typowe objawy - pączkują jeden po drugim, ale nie zawsze wszystkie występują!
8. Pierwszy rzut choroby: ból gardła, ból przy przełykaniu, kichanie, złe samopoczucie, niewielka gorączka, osłabienie i bóle mięśniowe - objawy te ustępują w ciągu kilku dni.
9. Drugi rzut choroby: zatkanie i wyciek z nosa oraz kaszel. Mogą dołączyć się ból głowy, ucha, chrypa. Drugi rzut objawów skłania większość szukających ulgi Pacjentów do wizyty u lekarza.
10. Maksymalne nasilenie objawów występuje zwykle około 3 - 4 dnia i ustępuje do 7 dni. Zwykle po czwartym dniu choroby jest już z górki.
11. Wydzielina z nosa, pojawiająca się w okresie maksymalnego nasilenia choroby, może stać się gęsta i ropna, a choroba może być błędnie rozpoznana jako bakteryjne zakażenia zatok przynosowych.
12. Powikłania: na szczęście rozwijają się dość rzadko m.in. zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, zapalenie migdałków, zapalenie płuc.

Jak się leczy przeziębienie?

13. Proste przeziębienie nie powoduje poważnych problemów medycznych, a jego objawy prawie zawsze ustępują samoistnie.
14. Nie ma żadnych skutecznych leków przeciwwirusowych, które pozwalałyby wyleczyć przeziębienie!
15. Leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów.
16. Przeziębienie przyczynia się do częstego stosowania leków dostępnych bez recepty i na receptę!
17. Gdy się przeziębisz uważaj na swoją kieszeń!

Jak sobie radzić z dolegliwościami?

18. Wskazany jest odpoczynek przez kilka dni, ale nie ma koniecznej potrzeby leżenia w łóżku - aktywność powinna być w zgodzie z tolerancją na chorobę.
19. Stop! Alkohol! Stop! Papierosy!
20. Kaszel: u osób dorosłych korzystne może być zastosowanie dekstrometorfanu (lek przeciwkaszlowy), ale nie wykazano jego skuteczności u dzieci i nastolatków!
21. Jeśli bardzo dokucza Ci kaszel i jest on Twoją główną dolegliwością, to możesz poprosić lekarza o przepisanie recepty na preparat prosty dekstrometorfanu np. tabletki Acodin, albo syrop TussiDrill
22. Jeśli prócz kaszlu występują inne dokuczliwe objawy, to lepszym wyborem będzie dekstrometorfan w preparacie zlożonym np. Gripex Max (paracetamol, pseudoefedryna, dekstrometorfan) lub Gripex Noc (paracetamol, pseudefedryna, dekstrometorfan i chlorfenamina)
23. Kodeina nie jest skuteczna w leczeniu kaszlu wywołanego przeziębieniem - dlatego nie ma tutaj większego sensu popularny Thiocodin.
24. Mukolityki(leki rozpuszczające flegmę) są skuteczne zarówno u dorosłych jak i u dzieci. Najpopularniejsze są syropy zawierające bromheksynę (Flegamina) albo ambroksol (tych jest cala masa np. Ambrosol, Ambroxol, Deflegmin, Flavamed, Mucosolvan etc.) - dostępne bez recepty i skuteczne.
25. Katar i zatkanie nosa: miejscowe (donosowe) i doustne środki zmniejszające przekrwienie błon śluzowych nosa łagodzą objawy ze strony nosa i mogą być stosowane u nastolatków i dorosłych do 3 dni! Wystarczy jedna dawka na dzień! Możesz poprosić lekarza o przepisanie kropli do nosa z oksymatazoliną.
26. Temperatura > 38`C. Gorączkę skutecznie możesz zbijać paracetamolem lub kwasem acetylosalisylowym, czyli aspiryną. Gdy gorączką utrzymuje się powyżej 7 dni, trzeba wybrać się do lekarza.

Zapomnij raz na zawsze o antybiotykach w przeziębieniu!

27. Nie wykazano skuteczności antybiotyków w łagodzeniu objawów lub skracaniu czasu choroby - nie odgrywają one żadnej roli w leczeniu przeziębienia!
28. Stosowanie antybiotyków niesie ze sobą ryzyko działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego!
29. Antybiotyki w przeziębieniu to Twoje stracone pieniądze! $$$$$
30. Narasta oporność bakterii na antybiotyki i mogą nie zadziałać kiedy będą potrzebne!

No dobrze o antybiotykach to już wiem, a co witaminą C, jeżówką i cynkiem?

31. Jeżówka (Echinacea) - na podstawie przeglądu Cochrane`a wyciągnięto wnioski, że nie ma silnych potwierdzonych badań, że produkty zawierające jeżówkę skutecznie leczą przeziębienie lub zapobiegają jego wystąpieniu
32. Witamina C – po pierwsze: w przeglądzie Cochrane`a wykazano, że przyjmowanie 200 mg lub więcej witaminy C na dobę nie zmniejsza znacząco nasilenia objawów lub czasu ich trwania, gdy rozpoczęto podawanie witaminy po wystąpieniu objawów przeziębienia.
33. Po drugie: witamina C jest skuteczna w profilaktyce pierwotnej i zapobiega wystąpieniu przeziębienia! (do 50% mniejsza zapadalność)
34. Cynk – co prawda cynk może hamować rozwój wirusów, ale nie wykazano żadnych korzyści ze stosowania cynku w przeziębieniu!
35. Zapamiętaj! Witamina C, preparaty jeżówki, cynk nie są zalecane w leczeniu objawów przeziębienia – szkoda pieniędzy!

A inhalacje, ręczniki na kaloryferach i płyny?

36. Udowodniono, że powietrze o zwiększonej wilgotności oraz przyjmowanie większej ilości płynów może złagodzić objawy przeziębienia.
37. Inhalacje z olejkiem mentolowym zmniejszają przekrwienie błony śluzowej nosa powodując uczucie chłodu w nosie, dodatkowo lekko znieczulają miejscowo śluzówki.

Co z domowymi sposobami?

38. Gorące herbatki ziołowe lub inne gorące napoje łagodzą ból gardła i kaszel.
39. Póki co, nie udało mi się dotrzeć do badań naukowych dotyczących zastosowania czosnku, syropu z cebuli, gorącego mleka na noc oraz miodu w leczeniu przeziębienia. Z praktyki jednak wiem, że wielu Pacjentom domowe sposoby przynoszą znaczną ulgę i z tego względu są warte polecenia.

Zapobieganie

40. Jeśli możesz, unikaj kontaktu z osobami przeziębionymi.
41. Nie dotykaj nosa lub oczu po kontakcie z osobą przeziębioną.
42. Myj dokładnie ręce, szczególnie po wydmuchaniu nosa.
43. Wietrz dobrze pomieszczenia.

Mam nadzieję, że udało mi się przybliżyć Ci temat choroby przeziębieniowej. Jeśli czegoś nie rozumiesz, masz jakiekolwiek pytania lub zwyczajnie chcesz wyrazić swoją opinię – zapraszam do komentowania posta.

Pozdrawiam zdrowo!
Konrad Kokurewicz

Impreza Kardiotele w Centrum Handlowym E. Leclerc (bezpłatne EKG oraz konsultacje kardiologiczne) cieszyła sie dużym zainteresowaniem. Przebadałem kilkadziesiąt osób i jak to zwykle bywa na tego typu akcjach trafiło mi się kilka “rodzynków”.

Rodzynkami na tym blogu będą sprawy niecodziennie i wyjątkowe. Sytuacje z życia wzięte, które mnie zadziwiły, zszokowały i rozśmieszyły. “Rodzynki” to perełki, które mają za zadanie umilić Ci chwilę. Mają spowodować, że się uśmiechniesz, odprężysz albo pokręcisz głową ze zdziwienia. Niektóre okoliczności rodzynkowe zostały pozmieniane - tak by nikogo nie urazić.

L - ja
P - Pacjent

Rodzynek #1
L: Kiedy ostatnio miała Pani robione EKG?
P: 40 lat temu w maju 1968

Rodzynek #2
L: Proszę niech Pani coś powie o swoich dolegliwościach.
P: Szosom szłam i tiry mnie przewiały! Tiry i wiatr przewiały! No i z tego mi sie zrobiło to nadciśnienie, ale ja je leczę!
L: Jak Pani je leczy?
P: Panie doktorze mam swój sprawdzony sposób.
L: Tak? Co to za sposób?
P: Zbijam ciśnienie grajfrutami. Rano pół i na na noc pół.

Zbadałem ciśnienie i okazało się RR 160/110, mimo dużych chęci, nie udało mi się niestety owej Pani wytłumaczyć, że jest chora, że nadciśnienie tętnicze to choroba i że w Jej przypadku samo leczenie grejpfrutami nie wystarczy.

Rodzynek #3
L: Proszę niech Pan mi powie, czy w rodzinie ktoś choruje, albo chorował na serce?
P: Nie wiem, ale kuzynka Józka ma żółtaczkę.
L: Czy odczuwa Pan jakieś dolegliwości?
P: W ściengło coś mi wejszło i wyjść nie chce, boli.

Rodzynek#4
Początek rozmowy z 83 - latką

L: Dzień dobry Pani. W czym mogę pomóc?
P: Mam połamany obojczyk, miałam operacje tarczycy, gardło mi podrzynali. 20 lat temu ucieli pierś i ręka mi teraz spuchła. Panie doktorze, nie ma we Wrocławiu dobrych masażystów od obrzęku limfatycznego (dłoń oraz ramię ogromnie spuchnięte), napadli mnie dwa dni temu i okradli i od koleżanki musiaŁam pożyczać okulary by tu przyjść, bo okulary ukradli a jaskra jest i nic nie widzę.
Panie doktorze czy ja mogę już zacząć chodzić na basen? Bo od 30 lat chodziłam siedem dni w tygodniu na basen - a teraz nie chodziłam bo ten obojczyk?
Czy mogę pływać? Proszę powiedzieć że tak.

***
Ogólnie imprezę Kardiotele uważam za bardzo udaną. Kolegów po fachu zachęcam do brania udziału w tego typu akcjach, Pacjentów do skorzystania z możliwości darmowego przebadania się, zaś wszystkich Czytelników bloga - już wkrótce - na kolejną porcję rodzynków.

Moi Drodzy!

Istnieje możliwość zrobienia badania EKG oraz konsultacji kardiologicznej za darmo. Wystarczy przyjść w odpowiednim czasie do jednego z Centrów Handlowych i już. Jutro wybieram się badać Pacjentów do Centrum E. Leclerc we Wrocławiu. Zapraszam serdecznie na badania i konsultacje.

Więcej informacji o akcji tutaj